Emissieregistratie

Toelichting Watson webapplicatie

Inhoud

Wat is de Watson-database

De Watson-database is een database met monitoringdata van microverontreinigingen in influent en effluent van Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI's). De database bevat meetgegevens van een groot aantal geneesmiddelen, hormoonverstorende stoffen, bestrijdingsmiddelen, industriële stoffen en andere microverontreinigingen in afvalwater uit de periode 1990 tot en met 2012. De meetgegevens zijn allen gebaseerd op doelstofanalyses. Gegevens uit screeningonderzoek zijn niet opgenomen in de database omdat deze kwantitatief veel minder betrouwbaar zijn. Momenteel bevat de database meetgegevens van 538 verschillende stoffen in influent en 786 stoffen in effluent. De database wordt allereerst gebruikt voor het afleiden van kentallen voor de EmissieRegistratie. Deze kentallen worden gebruikt om de bijdrage van rwzi's aan de totale emissie van een stof naar het oppervlaktewater te bepalen. Vanwege het gebruik voor de EmissieRegistratie beperken de data zich tot reguliere rwzi's: wanneer over effluent gesproken wordt, wordt het effluent van de nabezinktank bedoeld. Resultaten van aanvullende zuiveringstappen zijn vooralsnog niet opgenomen.
De Watson-webapplicatie maakt het mogelijk om meetgegevens uit de database te halen. Daarbij kunnen diverse selecties worden gemaakt en een aantal berekeningen worden uitgevoerd.

Toepassing binnen de EmissieRegistratie

De meetgegevens uit de Watson-database worden binnen de EmissieRegistratie gebruikt voor het afleiden van vrachten van stoffen in effluenten van RWZI's, en voor de berekening van het zuiveringsrendement.
Binnen de EmissieRegistratie wordt de vracht in het influent berekend met emissiefactoren, d.w.z. een emissie in mg per inwoner. Hieruit wordt door vermenigvuldiging met het verwijderingsrendement de vracht in het effluent van de rwzi berekend. De emissies van metalen en van de nutriënten stikstof en fosfaat zijn gebaseerd op metingen die door het CBS worden aangeleverd en verwerkt. De emissiefactoren en verwijderingsrendementen van de overige stoffen zijn gebaseerd op schattingen uit de literatuur. Er worden echter ook steeds meer stoffen projectmatig gemeten en verzameld in de Watson-database. Indien mogelijk worden de vrachten en verwijderingsrendementen gebaseerd op metingen uit deze database.
Op dit moment (2014) zijn er in de EmissieRegistratie rendementen voor 102 stoffen of stofgroepen, waarvan 33 op basis van gemeten waarden en 69 geschat. De verwachting is dat door de toenemende informatie in de Watson-database het aantal gemeten zuiveringsrendementen zal toenemen.

Andere toepassingsmogelijkheden

De Watson-database bevat een schat aan gegevens van organische microverontreinigingen in influenten en effluenten van RWZI's. Deze gegevens zijn behalve voor de EmissieRegistratie ook waardevol voor waterbeheerders, vergunningverleners, beleidsmakers, adviseurs enzovoorts om tal van vragen te beantwoorden. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Welke stoffen en welke concentraties worden gevonden in influent en effluent?
  • Hoe verhouden de effluentconcentraties zich tot de normen?
  • Wat is het verwijderingsrendement van een stof en de variatie daarin?
  • Wat is de effectiviteit van beleidsmaatregelen? Is het verbod op de toepassing van een stof bijvoorbeeld terug te zien in dalende concentraties in influent en effluent?
  • Hoe doen de RWZI's in het beheersgebied het ten opzichte van andere RWZI's?
  • Wat zijn de vrachten van stoffen naar het oppervlaktewater? Op welk ontvangend oppervlaktewater is de impact het grootst (met andere woorden wat zijn de hotspots)?
  • Hoe verhoudt de emissie uit RWZI's zich tot de emissie uit andere bronnen?
  • Weten we wellicht genoeg over een bepaalde stof om de meetinspanning te kunnen beperken en de aandacht op andere stoffen te richten?

Verleden van de Watson-database

De Watson-database is in het verleden opgezet door de Rijkswaterstaat en gevuld met monitoringdata van microverontreinigingen in verschillende RWS-onderzoeken, aangevuld met gegevens van regionale waterbeheerders. In 2013 is de database aangevuld met influent- en effluent data uit verschillende onderzoeken, waaronder de volgende onderzoeken:

  • In 2010 vond een groots opgezette Europese meetcampagne plaats in effluenten van een groot aantal RWZI's. Aan deze FATE-SEES campagne namen 11 Nederlandse RWZI's deel. Er werd een breed pakket aan organische microverontreinigingen gemeten. Hieronder een groot aantal geneesmiddelen die nog niet of nauwelijks eerder in Nederland gemeten waren.
  • STOWA heeft diverse onderzoeken laten uitvoeren, waaronder:
    • Emissie onderzoek op een zestal RWZI’s in het kader van de E-PRTR, waarbij 15 verschillende stoffen zijn gemeten, 2010;
    • ZORG, zoeken naar oplossingen voor reductie van geneesmiddelen emissies uit zorginstellingen, Daarvoor zijn bij 8 verschillende RWZI’s metingen verricht in influent en effluent, 2010;
    • Gebiedsstudie geneesmiddelen van provincie Utrecht, waarbij op 5 verschillende RWZI’s effluent is bemonsterd, 2013.
  • In opdracht van Waterschap Reest en Wieden heeft Grontmij een onderzoek uitgevoerd naar hormoonverstoorders en geneesmiddelen in effluent van twee verschillende RWZI’s, 2009

Toekomst

De Watson-database is op dit moment gevuld met meetgegevens in influent en effluent tot en met 2010. Voor het gebruik en bestaansrecht van Watson is het belangrijk dat de database met regelmaat gevuld wordt met nieuwe metingen. Mocht u gegevens beschikbaar willen stellen voor de database, dan kunt u dit aangeven via het volgende email adres.

Referentie bij gebruik cijfers

Wanneer u gebruik maakt van de gegevens beschikbaar in de Watson-database kunt het volgende vermelden als referentie.
“Deze gegevens zijn ontleend aan de Watson-database op 24 maart 2016”

Contact: emissieregistratie@rivm.nl